المقداد السيوري (مترجم: بخشايشى)

42

كنز العرفان في فقه القرآن‌ (فارسى)

[ 6 ] ششمين آيه : آيهء ششم : « وَ أَنْزَلْنا مِنَ السَّماءِ ، ماءً طَهُوراً « 1 » ؛ « از آسمان آب پاكيزه فروفرستاديم » در ارتباط با آيه مباركه چند تا فائده مورد توجّه مىباشد . 1 - طهور از نظر علم لغت در سه معنا به كار رفته است : يك : طهور به معناى زياد پاك بودن « الماء طهور - آب بسيار پاكيزه است » بنابراين « طهور » صفت است براى آب و انگيزه توصيف آب را به « طهور » آنست : تا معلوم شود طهارت صفت ذاتى براى آب مىباشد ، و ذات آب ، پاك و پاكيزه مىباشد . دو : طهور نام است براى آن چيزى كه غير خود را پاكيزه مىنمايد مانند بخور ( بخار شدن ) پاك‌كنندهء چيزى است كه تبديل به بخار شده است و مانند برافروختن كه پاك‌كنندهء شيئى است كه برافروخته و سوزانده مىشود ( استخوان نجس را مىسوزانند و تبديل به خاكستر مىنمايند . على آىّ حال بخار نمودن و سوزاندن از مطهّرات است و آب هم يكى از مطهّرات است . سه : طهور به معناى طهارت ( وضو و غسل و تيمّم ) مثل قول معصوم ( عليه السّلام ) : ( نماز بدون طهارت - وضو و غسل - باطل مىباشد . با توجه به سه تا معناى طهور : بعضى از طرفداران مذهب ابى حنيفه گفته‌اند : منظور از « طهور » در آيه مباركه و در استعمال اهل لغت همان معناى اول است « ماء طهور » ؛ « آب پاكيزه » اولا به دليل اينكه طهور ، فعول وزن است و مبالغه در فاعل ( كنندهء كار را إفاده مىنمايد . چنانچه « ضروب و اكول » مىگويند براى فهماندن زياد زدن و زياد خوردن و إفاده چيزى كه منافات با مبالغه در فاعل را داشته باشد ، نمىكند بنابراين « طهور » به معناى پاك كننده غير خود نيست ، چه آنكه هر دو معناى مزبور با هم مغايراند . 1 - پاك‌كنندهء غير 2 - و پاك و پاكيزه كردن طهور به معناى پاك و پاكيزه بودن است نه معناى پاك‌كنندهء غير ، و مبالغه در مورد پاكيزه بودن قابل طرح است كه بگوييم بسيار پاك و پاكيزه است و نمىتوانيم بگوئيم بسيار پاك‌كنندهء غير خود است « مثلا نمىتوان گفت كه فلان آقا زياد

--> ( 1 ) . سوره فرقان ، آيه 50 .